* كتاب الحروف فى الصحابه ، از ابو على سعيد بن عثمان بن سكن ( 294 - 353 ه . / 907 - 964 م . ) * كتاب الآحاد فى الصحابه ، از ابو محمد بن عبد الله بن محمد جارود ( م . 320 ه . / 934 م . ) * كتاب الصحابه ، از ابو القاسم ، « 1 » عبد الله بن محمد بن عبد العزيز بغوى ( م . 313 ه . / 926 م . ) * كتاب الجرح و التعديل ، « 2 » از ابن ابى حاتم عبد الرحمن بن محمد رازى ( م . 327 ه . / 938 م . ) ابن عبد البر تصريح كرده است كه در استيعاب ، از مصادر ديگرى نيز نقل كرده كه نام آنها را در فهرستى كه در مقدمه آورده ، ياد نكرده است . وى نوشته است : در اين كتاب ، از كتابهاى ديگرى جز آنچه ياد شده ، از متون روايى و فوايد و تعليقات از شيوخ ، نقل شده كه بر اهل فن پوشيده نيست . « 3 » شايد ابن عبد البر به دليل اختصار از اين كتابها ياد نكرده است ، با اين حال ، هنگامى كه از آنها نقل كرده ، نام آنها را آورده است : 1 . الأنساب ، هشام بن سائب كلبى ( م . 206 ه . / 822 م . ) « 4 » 2 . نسب قريش ، احمد بن محمد بن عبيد عدوى « 5 » 3 . تاريخ ابى زرعة الدمشقى ، عبد الرحمن بن عمرو نصرى ( م . 281 ه . / 904 م . ) « 6 » 4 . تاريخ يحيى بن معين ، ( م . 233 ه . / 847 م . ) . « 7 » 5 . المغازى ، وليد بن مسلم ( م . 194 ه . / 809 م . ) « 8 » 6 . المغازى ، سعيد بن يحيى اموى ( م . 249 ه . / 861 م . ) « 9 » 7 . المغازى ، ابو اسحاق فزارى ابراهيم بن محمد ( م . 186 ه . / 802 م . ) « 10 » 8 . الجهاد ، عبد الله بن مبارك ( م . 181 ه . / 797 م . ) « 11 » 9 . اخبار صفين ، ابن كلبى . « 12 »

--> ( 1 ) . قسمتى از آن در مكتبة الظاهريه دمشق ضمن مجموعهء شمارهء 94 / 11 بر جاى مانده . ر . ك : تاريخ التراث العربى ، ج 1 ، ص 280 . ( 2 ) . چاپ حيدر آباد ، 1941 . ( 3 ) . استيعاب ، ج 1 ، ص 24 . ( 4 ) . همان ، ج 3 ، ص 868 . ( 5 ) . همان ، ج 3 ، ص 864 ، ج 4 ، ص 1470 . ( 6 ) . همان ، ج 2 ، ص 871 ، ج 4 ، ص 1817 ( تحقيق شكر الله نعمة الله يد الله ، مجمع علمى دمشق ، 1400 ) و نيز ر . ك : همان ، ج 1 ، ص 270 ، 291 ، ج 2 ، ص 446 ، 550 ، 610 ، ج 3 ، ص 905 ، 1230 ، 1416 ، ج 4 ، ص 1690 ، 1797 . ( 7 ) . همان ، ج 1 ، ص 158 ، 200 ، 366 ( تحقيق محمد نور سيف ، مركز التحقيق العلمى بجامعة ام القرى ) . و نيز ر . ك : همان ، ج 1 ، ص 200 ، 366 ، ج 2 ، ص 765 ، 693 ، ج 3 ، ص 956 ، 1239 ، ج 4 ، ص 1405 ، 1570 ، 1934 . ( 8 ) . همان ، ج 2 ، ص 510 . ( 9 ) . همان ، ج 2 ، ص 598 ، 759 ، 888 . ( 10 ) . همان ، ج 2 ، ص 513 . ( 11 ) . همان ، ج 1 ، ص 408 . ( 12 ) . همان ، ج 1 ، ص 165 .